Browar w Żywcu
Żywiecki Browar został zarejestrowany w 1856 roku i ta data liczona jest jako data powstania tego najbardziej znanego w świecie zakładu przemysłowego miasta Żywca.
Wszystko jednak zaczęło się dużo wcześniej. Już w 1838 roku, kiedy to arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg (zwycięzca Napoleona w bitwie pod Aspern) kupił w 1838 roku od hrabiego Adama Wielopolskiego część państwa żywieckiego. Jego syn, arcyksiążę Albrecht Fryderyk Habsburg, początkiem lat pięćdziesiątych XIX wieku zlecił projekt browaru na Pawlusiu, tj. w pobliżu miejsca, w którym rzeka Leśnianka uchodzi do Soły. Projektantem całego zamysłu był architekt rodziny Habsburgów - Karol Pietschka, który w latach 1852-1891 zaprojektował wszystkie budynki i urządzenia Browaru na Pawlusiu.
Już w 1857 roku browar arcyksięcia Albrechta Fryderyka był największym browarem w Galicji. Początkowo ważono tu takie piwa jak Cesarskie, Eksportowe, Marcowe, Lagrowe czy Bock. W roku 1881 rozpoczęto produkcję Porteru - piwa górnej fermentacji w angielskim stylu. Twórcą jego receptury był Juliusz Wagner, pierwszy naczelny piwowar w żywieckim browarze. W 1891 roku rozpoczęto produkcję piwa Ale.
Po śmierci arcyksięcia Albrechta Fryderyka Habsburga w 1895 roku browar w spadku otrzymał jego bratanek, arcyksiążę Karol Stefan Habsburg. Za jego sprawą jeszcze przed I Wojną Światową wybudowano drugą warzelnię i powiększono piwnice fermentacyjne i składowe. Sprzedaż i dystrybucja piwa była ułatwiona poprzez rozbudowę sieci kolejowej w Galicji oraz stworzenie w browarze własnego taboru kolejowego. Przyczyniło się to do szybkiego transportu świeżego piwa żywieckiego i jego popularności w kraju i zagranicą.
Po I Wojnie Światowej na mocy traktatu pokojowego w Saint-Germain II Rzeczpospolita przejęła wszystkie majątki cesarskie i rodzinne domu panującego. Habsburgom żywieckim także groziła utrata majątku. Jednakże w uznaniu za zasługi rodziny Habsburgów w walkach jako żołnierze Armii Polskiej w obronie Lwowa w 1919 roku i w wojnie polsko-bolszewickiej, oraz z uwagi na wielkie wsparcie i darowizny dla Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, żywieccy Habsburgowie utrzymali dobra żywieckie, w tym browar. Na początku 1919 roku w żywieckich dobrach ustanowiony został przymusowy zarząd państwowy, który jednak uchylono w 1924 roku. W międzyczasie w 1921 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przyznało Karolowi Stefanowi i całej jego rodzinie obywatelstwo polskie.
W dwudziestoleciu międzywojennym Browar w Żywcu zyskiwał na renomie. Jego dystrybucja odbywała się poprzez reprezentacje zwane przedstawicielstwami, a główne centra dystrybucyjne znajdowały się w Krakowie, Lwowie, Warszawie i Katowicach.
Po śmierci arcyksięcia Karola Stefana Habsburga w 1933 roku, browar wraz z dobrami żywieckimi odziedziczył jego najstarszy syn Karol Olbracht, który kontynuował dobre tradycje piwowarskie w Żywcu. Dalszemu rozwojowi Arcyksiążęcemu Browarowi w Żywcu przeszkodził wybuch II Wojny Światowej. Już we wrześniu 1939 roku Karol Olbracht Habsburg, który wówczas był pułkownikiem Wojska Polskiego, został uwięziony a zarząd nad browarem został przejęty przez Niemców. W związku z odmową złożenia wniosku o przyjęcia przez rodzinę Habsburgów niemieckiego obywatelstwa, którego termin upłynął końcem 1942 roku, w dniu 2 maja 1943 roku Niemcy rozpoczęli konfiskatę dóbr żywieckich.
W czasie II Wojny Światowej browar nosił oficjalną nazwę Beskidenbrauerei Saybusch. Produkcja w browarze została utrzymana, jednakże piwo przeznaczone było głównie na potrzeby wojska niemieckiego.
Pomimo, że większość obiektów przemysłowych wyzwalanych z rąk okupanta była niszczona, to browar żywiecki szczęśliwie ocalał dzięki postawie robotników, którzy nie dopuścili do wysadzenia zakładu. Po wycofaniu się wojsk hitlerowskich browar przejęła Armia Czerwona, a następnie został on przejęty przez Skarb Państwa na mocy dekretu o reformie rolnej z 6 września 1944 roku. Od maja 1945 roku browar funkcjonował więc jako zakład państwowy.
W okresie powojennym marka „Żywiec” święciła sukcesy w Europie i Stanach Zjednoczonych. Specjalnie dla Polonii amerykańskiej produkowano piwa Full Light ( z tańczącą parą krakowską) oraz Krakus. Produkowano również Porter, Piast, Euro Specjal oraz Marcowe.
Końcem 1990 Zakłady Piwowarskie w Żywcu zostały przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa i przyjęły nazwę Zakłady Piwowarskie w Żywcu SA. W lipcu 1992 roku browar sprzedał ponad 70% akcji w ofercie publicznej, doprowadzając tym samym do prywatyzacji zakładu. W dniu 24 września 1991 roku firma zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, a w 1994 roku głównym udziałowcem w firmie Browary Żywiec S.A. został holenderski koncern Heineken International Beheer B.V.
Adres: ul. Browarna 88, 34-300 Żywiec
Telefon: 801 540 450
Strona www: https://www.grupazywiec.pl


