Żywiecka Fabryka Papieru „Solali”
W XIX wieku Zabłocie było jedną z najstarszych wsi na Żywiecczyźnie, założoną jeszcze w XV wieku. Przez wieki znana była głównie jako „zapłocie”, czyli wieś „za płotem miasta”. Jej dynamiczny rozwój w okresie rewolucji przemysłowej w XIX wieku to głównie zasługa inwestujących za Sołą przedsiębiorców żydowskich, którzy zgodnie z ordynacją królowej Konstancji (matki Jana Kazimierza) z 1626 roku nie mogli osiedlać się w Żywcu.
Założona w 1833 roku Żywiecka Fabryka Papieru „Solali” była najstarszy dużym zakładem przemysłowy Żywca. Wyroby „Solali” sprzedawano w kraju, jak również za granicą. Trafiały one nawet za ocean poprzez własne przedstawicielstwo handlowe na Manhattanie. Swoją świetność fabryka przeżywała na początku XX wieku. W tamtych czasach żywiecka papiernia była największym takim zakładem w całej Galicji. W tym okresie zatrudniała około tysiąca pracowników.
W 1900 roku fabrykę objął żydowski przemysłowiec Bernard Serog, a 4 lata później jego syn - Ignacy Serog, który prowadził fabrykę aż do 1939 roku. Za jego czasów fabryka była stale modernizowana i była jedną z najnowocześniejszych i najlepiej prosperujących fabryk tej branży w Europie. W latach swojej świetności wytwarzała znaczne ilości papieru, w tym opakowania, tekturę, serwetki i kalki pisarskie. Najsłynniejszym produktem Fabryki „Solali” były jednak bibułki papierosowe sprzedawane w gilzach do samodzielnego nabijania papierosów marki „Eldorado”, „Złote” lub „Stadion”.
Właściciel fabryki Ignacy Serog opuścił Żywiec w przededniu wybuchu II Wojny Światowej. W czasie okupacji produkcją fabryki zarządzał okupant, który opuszczając Żywiec w kwietniu 1945 roku zrujnował fabrykę, a największy w mieści komin fabryczny wysadził.
Po II Wojnie Światowej, na podstawie orzeczenia nr 6 Ministra Przemysłu i Handlu z 21 czerwca 1947 roku, Żywiecka Fabryka Papieru „Solali” została przejęta na własność Państwa. Pierwsze lata powojenne z uwagi na zniszczenia nie były łatwe dla zakładu. Dodatkowo w roku 1958 fabrykę zniszczyła powódź.
Od lat 60-tych do lat 80-tych XX wieku przeprowadzono rozbudowę i modernizację poprzez zainstalowanie nowych maszyn papierniczych i urządzeń renomowanych firm "Bruderhaus", "Karhula", "Hobema". W roku 1992 w ramach procesu prywatyzacji Żywieckie Zakłady Papiernicze „Solali” przekształciły się w Spółkę Akcyjną. Jednakże z uwagi na dużą konkurencję, wysokie koszty produkcji oraz niegospodarność, fabryka zaczęła podupadać. Zakład przechodził szereg przekształceń, które jednak nie pomogły w odzyskaniu pozycji na rynku i uzyskaniu płynności finansowej.
W Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 28/2018 pod pozycja 5783 możemy przeczytać bardzo smutny wpis: „Sąd Rejonowy w Rzeszowie, Wydział V Gospodarczy – Sekcja ds. Restrukturyzacyjnych i Upadłościowych, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt V GU 402/17, ogłosił upadłość Dłużnika Żywieckie Zakłady Papiernicze "SOLALI" S.A. w likwidacji…”
Dziś o dawnej świetności zakładów przypomina jedynie wieża zegarowa z napisem nad zamurowanym wejściem „Solali 1833”.
Adres: ul. Księdza Prałata Stanisława Słonki 24, 34-300 Żywiec
Telefon: (33) 862 08 31
Strona www: http://www.solali.drukarniewpolsce.pl


